Bağımlılık Nedir? Nasıl gelişir? | Doç. Dr. Hakan Delibaş

Bağımlılık, kişinin kullandığı bazı maddeleri ya da keyif verici bazı davranışları çevrim içi veya çevrim dışı şekilde, tekrarlayıcı ve sorun yaratacak düzeyde sürdürmesiyle ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Bu kullanım, zamanla kişinin günlük hayatını kısıtlayacak boyutlara ulaşır ve aile, iş, sosyal yaşam ile sağlık alanlarında ciddi sorunlara neden olur. Kişi, bu davranışların kendisine zarar verdiğini bilmesine rağmen kullanımı sürdürür.

Bağımlılık biyolojik temeli olan, tıbbi bir hastalıktır ve mutlaka tedavi edilmesi gerekir. Tedavi sürecinde aile de önemli bir rol üstlenir; hasta yakınlarına da büyük sorumluluk düşer. Çünkü bağımlılık, tekrarlayıcı yapısı nedeniyle kişinin yaşamını giderek daha fazla kısıtlar, yorar ve tüketir. Bu nedenle kişiler çoğu zaman tedaviye hem fiziksel hem de ruhsal olarak oldukça yıpranmış bir hâlde başvurur.

Bu kısır döngüden çıkmak mümkündür. Uygun tedavi yöntemleriyle, ilaç tedavisi ve psikoterapi desteğiyle bağımlılık aşılabilir. Burada önemli olan nokta şudur: Kişi bu davranışları bilinçli ya da kasıtlı olarak yapmaz. Bağımlılık bir hastalıktır ve kişi “isteyerek” ya da “bilerek” bu döngünün içinde kalmaz. Bu nedenle bağımlılığı ahlaki bir zayıflık olarak değil, tedavi edilmesi gereken bir hastalık olarak görmek gerekir.