Şizofreni; kişinin düşüncesini, hareketlerini, gerçeği algılamasını çarpıtan ve kişinin ilişkilerini bozan, beyin hastalığıdır. Hastaların çoğunlukla toplumda, işte, okulda ve ilişkilerde problem yaşarlar. Hayat boyu süren bir hastalıktır, doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir.

Pozitif Belirtileri:
Delüzyonlar:
Halüsinasyonlar:
Dezorganize Belirtiler:
Negatif Belirtiler:
Kaynaklar Ve Daha Fazla Bilgi

Şizofreni hastalarında beceri ve kişilik değişliklerini içeren birçok semptom vardır ve değişik zamanlarda farklı davranışlar sergileyebilirler. Hastalık kendini ilk kez gösterdiğinde semptomlar genellikle ani ve şiddetlidir. En yaygın şizofreni belirtileri üç grupta toplanabilir:

Pozitif belirtiler
Dezorganize belirtiler
Negatif belirtiler

Pozitif Belirtileri:

Burada “pozitif” iyi anlamında kullanılmaz. Sadece şizofreni rahatsızlığı olmayan insanlarda görülmeyen belirgin belirtiler anlamında kullanılır. Bu belirtilere bazen psikotik semptomlar da denir, bunlar;

Delüzyonlar:

Gerçeğe dayanmayan, gerçeğe dayalı bilgilerle izah edilse bile kişinin vazgeçmeyi kabul etmediği garip inançlardır.

Örneğin kişi başkalarının düşüncelerini duyabildiğini, kendisinin Tanrı veya şeytan olduğunu veya başkalarının kafasına düşünceler yerleştirdiğine inanabilir.

Halüsinasyonlar:

Gerçekte olmayan şeyleri görmek, sesler duymak, garip kokular duymak, ağızda “tuhaf” tat hissi ve bedenine dokunan olmasa da temas hissi gibi gerçek dışı şeyler algılanır. Şizofreni hastalarında en yaygın olanı sesler duymaktır. Sesler kişinin davranışları hakkında yorumlar yapabilir, kişiyi taciz edebilir veya emirler verebilir.

Dezorganize Belirtiler:

Bu semptomlar kişinin net olarak düşünme ve doğru reaksiyon verme becerisinin olmamasını kapsar.

Dezorganize semptomlara örnek olarak:

Anlamsız kelimeler kullanması ve hiçbir anlamı olmayan cümleler kurması
Çabucak bir düşünceden diğerine geçmek
Yavaş hareket etmek
Karar verme yetisinden yoksun olmak
Aşırı fakat anlamsız şeyler yazmak
Bazı şeyleri unutmak veya kaybetmek
Daireler çizerek yürümek gibi tekrarlanan hareketler
Günlük görüntü, ses ve duygulardan anlam çıkarmada problem yaşama

Negatif Belirtiler:

Negatif kelimesi şizofreni hastalarındaki belirli normal davranışların eksikliğini yansıtır. Negatif semptomlar: Duygu ve duygu ifadesi eksikliği veya duruma uymayan duygular, düşünceler ve ruh halidir.

Negatif semptomlara örnek olarak:

Aileden, arkadaşlardan ve sosyal aktivitelerden uzaklaşma
Düşük enerji
Motivasyon eksikliği
Yaşamdan zevk almama ve yaşama karşı ilgi eksikliği
Temizlik alışkanlıklarının kötü olması
Okulda, işte ve diğer aktivitelerde problemler
Dengesizlik (çok mutlu veya çok üzgün olmak veya ruh hali oynamaları)
Katatoni (çok uzun bir süre kişinin aynı pozisyonda hareketsiz kalması)
Herkes şizofreni hastası olabilir. Dünyadaki tüm ırk ve kültürlerde bu hastalığa rastlanır. Her yaştan insanda görülebilir, genellikle ilk olarak 20’li yaşlarda ortaya çıkar. Erkekleri ve kadınları eşit derecede etkiler. Fakat kadınlara (20’li yaşlar 30’lu yaşların başı) nazaran erkeklerde genellikle daha erken yaşlarda ortaya çıkar (buluğ çağında veya 20’li yaşların başında). 5 yaş üstündeki çocuklarda da görülebilir, fakat buluğ çağından önce oluşan bu durum çok nadirdir. Dünyada 51 milyon, TR’de 600.000 şizofreni hastası bulunmaktadır.

negatif-belirtiler

Şizofreni yalnızca hastaları değil yakınlarını ve toplumu da etkiler. Şizofreni, toplumun büyük kesimi tarafından korku verici, “delilik” le eş anlamlı bir hastalık olarak algılanmaktadır. Toplum tarafından etiketlenen şizofreni hastası ve ailesi bu hastalıkla baş etmenin yanı sıra bu etiketle ve sonuçları ile uğraşmak zorundadır. Toplumun bilgi eksikliği, sosyal medya, televizyon, gazetelerde bu tanısı olan bireylere yönelik olumsuz haberler toplumun bu tanısı olan bireylere karşı olumsuz tutumlarını destekler. Kitaplar, filmler ve Medya çoğunlukla şizofreni hastalarını tehlikeli ve vahşi gösterir. Oysa bu her zaman geçerli değildir. Bu konuda medya mensuplarına, siyasetçilere, toplum önünde hatırı sayılır kişilere öncelikle olmak üzere toplumun her ferdine sorumluluklar düşmektedir. Bu tür önyargılı tutum, davranışlara damgalama (stigma) denilmektedir. Stigmayı azaltan önemli bir yaklaşım doğru bilgiye sahip olmaktır. Şizofreniye dair bazı doğru bilinen yanlışlar şunlardır;

Yanlış Bilinen	Doğru Bilgi
Şizofreni hastalarının hastaneye yatırılması gerekir.	Akut dönem dışında birçok hasta ayaktan tedavi edilebilir.
Şizofreni tamamen kalıtsal bir hastalıktır.	Genetik yatkınlık etkili olabilir; ancak şizofreni yalnızca kalıtımla açıklanamaz.
Şizofreni hastaları saldırgan ve tehlikelidir.	Çoğunlukla saldırgan değildirler; tam tersine damgalama ve dışlanma nedeniyle zarar görebilirler.
Şizofreni hastalarının zekâ seviyeleri düşüktür.	Zekâ düzeyi hastalığın belirleyici bir özelliği değildir; toplumdaki dağılıma benzer şekilde değişebilir.
Şizofreni aniden başlar.	Genellikle yavaş yavaş başlar ve ilk belirtiler ergenlik ya da genç erişkinlik döneminde fark edilebilir.
Şizofreni tedavi edilemeyen bir hastalıktır.	Uygun tedavi ve düzenli takip ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi desteklenebilir.
Şizofreni, anne babaların yanlış davranışları ya da karakter zayıflığından kaynaklanır.	Şizofreni karmaşık bir beyin hastalığıdır; karakter zayıflığı ya da aile tutumu tek başına neden olarak görülmez.
Şizofreni hastalarının hepsinde aynı belirtiler görülür.	Belirtiler kişiden kişiye değişebilir; sanrı ve varsanıların yanında düşünce, duygu ve işlevsellik alanları da etkilenebilir.
Şizofreni hastaları hiçbir zaman çalışamaz.	Tedavi gören ve desteklenen hastalar, yetenekleri ve olanakları doğrultusunda çalışabilir ve üretken olabilir.

Şizofreni hastaları kendilerine zarar verebilirler. Şizofreni hastaları arasında genç yaşta ölümün birinci nedeni intihardır. Doğru tedaviyle şizofreni hastaları psikiyatri hastaneleri yerine, aileleriyle veya toplum içinde üretici bir hayat yaşayabilirler. Günümüzde, uygun tedavilerle kontrol altına alınan bir hastalıktır. Bu hastalıktaki, çağdaş tedavinin amacı, hastayı topluma dahil edebilmek, kendi başına ayakta durabilmesini ve yaşayabilmesini sağlamaktır.

Sağlık bakanlığı ağır ruhsal hastalığı olan bireylerin sağlık hizmetlerine daha rahat ulaşabilmesi, toplumla içe içe tedavi alabilmeleri, sosyalleşebilmeleri için 2011 yılından itibaren Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinin (TRSM) kurulması için eylem planı hazırladı bu tarihten sonra tüm ülkede TRSM merkezleri kuruldu. Bu merkezler ilçe, mahalle alanlarında sorumlu olarak çalışmaktadır. Her TRSM’de bir psikiyatr, sosyal hizmet uzmanı, hemşire, ergoterapist, psikologlar görev almaktadır. Bu ekipler toplum içinde şizofreni hastalarının tedavisinin sağlanması, sosyal faaliyetlerde bulunmalarını, sosyal haklarını elde etmelerini gibi görevlerle çalışmaktadır. Sizinde ikametinizden sorumlu bir TRSM bulunmaktadır. Ayrıntılı bilgiyi bu merkezlere giderek alabilirsiniz.

Toplum olarak şizofreni hastalarını görmezden gelmeyelim, hayata dahil olma çabalarına destek verelim!

Kaynaklar Ve Daha Fazla Bilgi

www.gormezdengelmeyelim.com

http://sizofrenifederasyonu.org/

Bölgenizdeki TRSM’lerden bilgi alabilirsiniz.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Yönetmeliği gereğince tanı veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.