ADHD Bir Hastalık mı Beynin Farklı Çalışma Biçimi mi? Nasıl Teşhis Edilir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), nörogelişimsel bir bozukluktur. Yani doğuştan gelen, beynin ve zihnin çalışma biçimiyle ilişkili bir durumdur.

Aslında isminde de bir sorun var. Dikkat eksikliği olarak adlandırılıyor ancak temel mesele dikkatin eksik olmasından çok, dikkati yönetmekte güçlük yaşanmasıdır.

DEHB olan kişilerde zaman yönetiminde zorlanma, ani kararlar verme, hareketlilik, yerinde duramama, dürtüsellik, sıkıcı işlere başlamakta güçlük çekme ve erteleme gibi belirtiler sık görülür.

Bu durum nörogelişimsel olduğu için belirtiler sonradan, bir anda ortaya çıkmaz. Kişi bu güçlükleri yalnızca kısa bir dönem yaşadığını değil, çocukluğundan beri deneyimlediğini anlatır. Kendisini tanıyan kişiler de benzer gözlemlerde bulunabilir.

Dolayısıyla bir kişinin "Geçen haftadan beri DEHB'm var." demesi doğru değildir. DEHB, belirtileri çocukluk dönemine uzanan bir durumdur.

DEHB Tanısı İçin Belirtilerin Ne Kadar Sürmesi ve Hayatın Kaç Alanını Etkilemesi Gerekir?

DEHB tanısı için belirtilerin en az iki farklı yaşam alanında sorun yaratması gerekir. Ayrıca belirtilerin 12 yaşından önce başlamış olması ve süreklilik göstermesi önemlidir.

Sosyal Medyada Fazla Zaman Geçirmek DEHB Belirtileriyle Karıştırılabilir mi?

Evet, karıştırılabilir. YouTube, Instagram ve benzeri platformlarda sürekli kısa, hızlı ve haz verici videolar izlemek, zamanla uzun süre dikkat gerektiren işlerin daha yorucu hissedilmesine neden olabilir.

Hatta bazen kısa videolar bile kişiye uzun gelmeye başlayabilir ve kişi giderek daha kısa içeriklere yönelir. Bu durum dikkat eksikliği gibi algılanabilir.

Ancak sosyal medya kullanımına bağlı dikkat güçlükleri, bu içeriklere maruz kalma süresi azaltıldığında ve yaşam tarzı değiştirildiğinde düzelebilir. DEHB'de ise dikkat yönetimiyle ilgili güçlükler daha kalıcıdır ve yalnızca bu değişikliklerle tamamen ortadan kalkmaz.

Dikkatimizi Yeniden Kazanmak Mümkün mü?

Tabii ki mümkün. Özellikle kısa videolara maruz kalma süresini azaltmak ve yaşam tarzında bazı değişiklikler yapmak, dikkat süresinin ve odaklanma becerisinin yeniden geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Bir Kişi Çocukken DEHB Tanısı Almadan Yetişkinliğe Kadar Bu Durumu Fark Etmeden Yaşayabilir mi?

Kesinlikle. Özellikle bilişsel becerileri güçlü olan veya kaygı düzeyi yüksek kişiler, dikkat güçlüklerini farklı yöntemlerle telafi edebilir.

Örneğin kaygı, bazı kişilerde işleri tamamlamak için bir motivasyon kaynağına dönüşebilir. Kişi geliştirdiği alışkanlıklarla ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle günlük hayatını sürdürebilir.

Bu nedenle DEHB, uzun yıllar fark edilmeyebilir. Yetişkinlik döneminde, hatta yıllar sonra tanı alan kişiler olabiliyor.

Bazen bir kişi DEHB hakkında bir şey duyduğunda, "Bir dakika hocam, acaba bende de DEHB olabilir mi?" diye düşünerek değerlendirme için başvurabiliyor.

Yani okulunu bitirmiş, üniversite mezunu olmuş ve başarılı bir kariyer oluşturmuş bir kişide de DEHB bulunabilir.

Aslında DEHB sonradan ortaya çıkmış değildir. Kişi belirtilerini uzun yıllar yönetebildiği ve telafi edebildiği için bu durum daha önce fark edilmemiştir.

WhatsApp Hattı +(90) (506) 292 21 41
Randevu Al Hızlı başvuru