Kumar Bağımlılığının Evreleri Nelerdir? | Doç. Dr. Hakan Delibaş
Kumar bağımlılığının evreleri genellikle döngüsel bir yapı gösterir. Kumar davranışı bir kez bağımlılık hâline dönüştükten sonra süreç çoğu zaman bir tetikleyiciyle başlar. Bu tetikleyici bir SMS, bir bildirim, hafta sonu oynanacak bir maç ya da geçmişteki kazançları hatırlatan herhangi bir uyaran olabilir. Bu uyaran, kişide kumar oynama isteğini artırır.
Bu aşamada kişi, tarif edilmesi zor bir içsel dürtü yaşar. Kaşınmaya benzer bir huzursuzluk hissi oluşur ve kişi bu rahatsızlığı gidermek için kumar oynama davranışına yönelir. Kumar oynandığı anda geçici bir rahatlama yaşanır; ancak bu rahatlama kısa sürelidir.
Kumar oynandıktan sonra genellikle utanç ve suçluluk duyguları ortaya çıkar. Bazen bu duygular hemen, bazen de birkaç kayıptan sonra belirginleşir. Kişi bir noktada yaptığı şeyin farkına varır, duraksar ve içsel bir çatışma yaşamaya başlar. Kendine kızar, kendini suçlar, aşağılar ve “Bir daha yapmayacağım” düşünceleriyle mücadele eder.
Bu evrede bazı kişiler yardım arayışına girerken, bazıları çözümü tekrar kumar oynamakta bulacağını zanneder ve aynı davranışı yeniden tekrarlar. Böylece tetikleyici, dürtü, davranış, suçluluk ve pişmanlıkla devam eden bu kısır döngü sürüp gider.
Bu döngüyü kırmak mümkündür; ancak çoğu zaman kişinin bunu tek başına yapması zor olabilir. Eğer bir yakınınız kumar bağımlılığı davranışı gösteriyorsa, onu destek almaya teşvik etmek çok önemlidir. Kumar bağımlılığı, tanımlanmış bir davranışsal bağımlılık ve gerçek bir ruhsal rahatsızlıktır.
Madde veya alkol bağımlılığı gibi bağımlılıklar daha görünür olduğu için çevre tarafından daha kolay fark edilirken, kumar bağımlılığı çoğu zaman yakınları tarafından bile anlaşılamayabilir. Bu da kumar bağımlılığıyla mücadele eden kişilerin kendilerini anlaşılmamış hissetmelerine ve sorunu tek başına çözmeye çalışmalarına neden olur. Ancak bu yaklaşım genellikle sürdürülebilir değildir.
Bu nedenle erken fark etmek, yargılamadan destek olmak ve profesyonel yardım sürecini başlatmak, kumar bağımlılığıyla mücadelede en etkili adımlardır.