Alkol Bağımlılığından kurtulma yolları nelerdir? | Doç. Dr. Hakan Delibaş
Alkol bağımlılığı, kişinin alkol kullanımı nedeniyle gündelik hayatının belirgin biçimde bozulmasıyla kendini gösterir. Alkol nedeniyle işine gidememek, sosyal ve ailesel ilişkilerde sorunlar yaşamak, adli problemlerle karşılaşmak, ehliyetine el konulması gibi durumlar önemli uyarı işaretleridir. Alkol almadığında huzursuzluk, gerginlik veya fiziksel rahatsızlık hisseden; sabah uyanır uyanmaz alkol alma ihtiyacı duyan kişiler için dikkatli olunması gerekir. Bu belirtiler alkol kullanımının bir sorun hâline geldiğini gösterir.
Çoğu kişi alkolü başlangıçta keyif verici bir araç olarak kullanır. Ancak zamanla alkolün yokluğu rahatsızlık vermeye, varlığı ise geçici bir rahatlama sağlamaya başlar. Daha ileri aşamalarda ise alkol, varlığıyla bile kişiye zarar veren bir hâle dönüşebilir. Bu süreçte tolerans gelişir; kişi başlangıçta aldığı miktarla aynı etkiyi göremez ve giderek daha fazla alkol almaya başlar.
Tedavide temel amaç, kişinin yaşamını genişletecek yeni beceriler kazanmasını sağlamaktır. Alkolün yerine geçebilecek sağlıklı baş etme yolları geliştirmek, sosyal ilişkileri güçlendirmek, aile ve arkadaşlarla bağları yeniden düzenlemek büyük önem taşır. Pek çok kişi alkolü belirli alışkanlıklar içinde kullandığını fark eder. Örneğin “Her akşam bir-iki kadeh içiyorum, sorun yok” şeklinde düşünülebilir; ancak düzenli alkol kullanımı uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Kişi kendini iyi hissettiğini zannetse bile, yaş ilerledikçe vücudun toleransı azalır ve geri dönüşü zor olan bir noktaya ulaşılabilir.
Bu noktaya gelmeden önce tedaviye başlanması, kişiye yeni davranışlar ve yaşam becerileri kazandırılması çok önemlidir. Uzun vadede alkolle sağlıklı bir ilişki kurmak mümkün değildir. Bu nedenle, alkol kullanımının yaşamı kısıtladığı fark edildiğinde profesyonel destek alınması önerilir.
Alkol bağımlılığında bazı uyarı işaretleri özellikle yakın çevre tarafından daha kolay fark edilir. Kişi “Benim için problem değil” diye düşünebilir; ancak huzursuzluk, el titremesi, gerginlik, dalgınlık, hafıza sorunları gibi belirtiler yardım ihtiyacına işaret edebilir.
Günlük hayatta uygulanabilecek bazı adımlar da faydalı olabilir. Alkolün genellikle hangi saatlerde ve hangi durumlarda tüketildiğini gözden geçirmek, alkolle birlikte olunan kişilerle açıkça konuşmak ve bu alışkanlığın yerine başka aktiviteler koymak önemlidir. Alkol içmeye teşvik eden sosyal ortamlardan bir süre uzak durmak, sağlığı, işi, ilişkileri ve geleceği korumak adına gerekli olabilir.
Alkol ağız yoluyla gelişen bir bağımlılıktır ve bırakıldığında yerine başka alışkanlıklar koyma eğilimi olabilir. Bu nedenle yalnızca alkolü bırakmaya odaklanmak değil, daha aktif bir yaşam sürmek, düzenli aktiviteler edinmek ve günlük rutini yeniden yapılandırmak gerekir. Küçük ama sürdürülebilir değişiklikler, alkol bağımlılığından kurtulma sürecinde önemli destek sağlar.
Bu süreçte profesyonel yardım almak, birlikte değerlendirmek ve kişiye özel bir yol haritası oluşturmak en sağlıklı yaklaşımdır. İhtiyaç duyulduğunda destek almaktan çekinilmemelidir.