Bağımlılık Tedavisinde EMDR Ne Kadar Etkilidir? | Doç. Dr. Hakan Delibaş

EMDR, travmatik deneyimlerin etkisini terapi yoluyla azaltmayı ve kişinin “şimdi ve burada” kalabilmesini hedefleyen bir psikoterapi yöntemidir. Bağımlılık alanındaki etkinliğine dair bilimsel araştırmalar hâlen devam etmektedir. Günlük klinik pratikte ise bağımlılık hastalarında faydalı olabildiğini gözlemleyebiliyorum; bu değerlendirme kendi klinik deneyimlerime dayanmaktadır.

EMDR bazı danışanlarda, özellikle kumar bağımlılığında, davranışsal bağımlılıklarda ve alkol bağımlılığında yararlı sonuçlar verebilmektedir. Ancak bu yöntemi bir mucize gibi sunmak doğru değildir. Tedavideki temel amacımız, kişiyi pasif bir konuma yerleştirmek değil; aksine tedavinin aktif bir parçası ve ortağı hâline getirebilmektir.

EMDR, kişinin yaşadığı travmatik deneyimlerle bağlantılı duygusal yükün etkisini azaltmaya yardımcı olur. Eğer bağımlılığın başlangıcında bir travma varsa ve bu travma hâlâ tetikleyici olarak işlev görüyorsa, bu tetikleyicilerin etkisinde belirgin bir azalma sağlanabilir. Bağımlılıkta bazı tetikleyiciler kişiyi güçlü bir şekilde davranışa ya da madde kullanımına çekebilir. Bunlar belirli arkadaş ortamları, bir ses, bir oyun, geçmişte yaşanmış bir deneyim ya da hatırlanan yoğun haz duyguları olabilir.

EMDR ile bu tetikleyicilerin çekiciliği azaltılabilir. Kişi, anda kalmayı öğrenebilir ve bu uyaranlar üzerindeki kontrolünün arttığını fark edebilir. Bu açıdan EMDR bağımlılık tedavisinde etkili bir yardımcı yöntem olabilir.

Bugün için bilimsel kanıtlar, EMDR’nin bağımlılık tedavisindeki etkinliğini güçlü biçimde destekleyecek düzeyde değildir. Ancak bireysel klinik deneyimler umut verici görünmektedir. Uzun vadede, bu alandaki araştırmalar arttıkça ve daha net tedavi protokolleri geliştirildikçe, EMDR’nin bağımlılık tedavisindeki yeri daha sağlam bilimsel temellere oturacaktır.

Mevcut bilgiler ışığında şunu söyleyebilirim: EMDR, bağımlılık tedavisinde ana tedavilere ek olarak kullanılabilecek, ilaç tedavisi ve diğer psikoterapi yaklaşımlarıyla birlikte fayda sağlayabilen bir yöntemdir. Bu yaklaşımdan belirgin yarar gören birçok danışanım olmuştur.